Search Art or Artists

RAMAYANA MASKS & Mask of Asia : Laos

ลาว

ลาวนับเป็นนครรัฐหนึ่งที่ได้รับอิทธิพลด้านการค้า ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ที่เผยแผ่มาจากประเทศอินเดีย ดังจะเห็นได้จากซากสถาปัตยกรรมเก่าแก่ที่สร้างขึ้นนับตั้งแต่ยุคอาณาจักรฟูนันและเจนละ ที่ยังคงตกทอดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ที่สำคัญ และได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนอยู่กับองค์การยูเนสโกคือวัดโบ (Wat Phou) ที่มีความอายุเก่าแก่กว่านครวัดและนครธม วัดแห่งนี้สร้างขึ้นตั้งแต่ในราวคริสต์ศตวรรษที่ 10 แม้ว่าวัดนี้สร้างขึ้นจากความเชื่อดั้งเดิมของศาสนาพราหมณ์ฮินดู ดังจะเห็นได้จากภาพสลักหินและทับหลังของปราสาทที่ยังคงปรากฎว่าภาพเทพเจ้าในศาสนาฮินดูอยู่เป็นจำนวนมาก ผู้สร้างวัดมีความศรัทธาต่อพระศิวะ และตรีมูรติ ต่อมาในราวคริสต์ศตวรรษที่ 13 เมื่อเจ้าผู้ครองนครรัฐ แปรเปลี่ยนมานับถือพุทธศาสนาสายมหายาน จึงปรากฎงานประติมากรรมพระพุทธรูป ที่ยังคงเป็นสถานที่ที่ชาวลาวให้ความเคารพและยังไปสักการะกันมาจวบทุกวันนี้

การส่งผ่านความเชื่อจากมหากาพย์ทั้งมหาภารตะและรามายณะหยั่งรากลงสู่จิตใจของผู้นำและชาวประชา โดยใช้ชื่อเรียกมหากาพย์ว่า “Phra Lak Phra Ram ซึ่งการนำมาสื่อสารต่อสาธารณชนในยุคนั้นเริ่มจากการแสดงหนังเงา และพัฒนามาสู่การแสดงในรูปแบบของละครพื้นบ้าน จวบกระทั่งได้รับการสนับสนุนจากราชสำนัก  มีการแสดงฟ้อนโขนพะลักพะลามโดยการดัดแปลง ต่อเติมให้มีลักษณะเฉพาะถิ่นตามคติความเชื่อ ค่านิยมและวัฒนธรรมประเพณีของลาว มีการนำเอาเนื้อหาและตัวละครที่เป็นที่นิยมของท้องถิ่นมาประยุกต์ มีการสอดแทรกวิถีชีวิต คติความเชื่อ ค่านิยม และ ใช้ฉากสถานที่มีอยู่จริงในท้องถิ่นมาผสมผสานฟ้อนโขนพะลักพะลามหรือละครพะลักพะลามถือได้ว่าเป็นศิลปะการแสดงที่โดดเด่น ชนิดหนึ่งของลาวที่ยังสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะที่เมืองหลวงพระบาง โขนพระลักพระลามของลาวเคยเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวางในช่วง ค.ศ. 1960 โดยใช้นักแสดงเด็กล้วนๆ การแสดงจะใช้วิธีการเล่าเรื่องโดยบรมครู ผ่านการขับร้องเป็นทำนองเสนาะและบทสนทนา มีการพากษ์เสียงซึ่งจะใช้ผู้ให้เสียงหลายคน พร้อมดนตรีประกอบ เพื่อให้นักแสดงท่าทางประกอบ เต้นหรือร่ายรำไปตามจังหวะ โขนเด็กพระลักพระลาม เคยเป็นการแสดงที่ขึ้นชื่อในยุคโน้น 

การฟ้อนโขนพะลักพะลามเป็นการแสดงในราชสำนักมาตั้งแต่ยุคสมบูรณาญาสิทธิราช โดยจัดแสดงปีละครั้งคือในช่วงงานบุญปีใหม่ในวันสังขานขึ้นเป็นมหรสพที่เจ้ามหาชีวิตจัดให้มีขึ้นในงานพระราชทานเลี้ยงแก่ราชอาคันตุกะและเจ้านายชั้นสูง ที่มาร่วมพิธีบายศรีในพระราชวังและจัดแสดงในคืนวันสรงนํ้าพระบาง พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองลาว

 

 

อ้างอิงภาพแหล่งที่มา :

การแสดงโขนพระลักพระลามในหลวงพระบาง
ขอบคุณภาพจาก  http://phralakphralam.com/phralak_phralam_en/theatre-royal-presentation/#!prettyPhoto[1]/0/